Έμβλημα Πανεπιστημίου Κρήτης

Το έμβλημα του Πανεπιστημίου Κρήτης βασίζεται σε ελληνιστικό νόμισμα της Γόρτυνας (430-300 π.χ) και παριστάνει την Ευρώπη σε στάση στοχασμού, καθισμένη σε κλάδους ελαίας.


Το έμβλημα είναι σχεδιασμένο σε μετάλλιο από τη γλύπτρια Ασπασία Παπαδοπεράκη.

 

 

 


ΛΟΓΟΤΥΠΟ

 

 

 

H κατασκευή του εμβλήματος

 
Η απόφαση για την ανάθεση της κατασκευής του σήματος - μεταλλίου του Πανεπιστημίου Κρήτης ελήφθει το 1992 με απόφαση του Πρυτανικού Συμβουλίου (συνεδρία 135/18.03.67) Πρύτανης ήταν ο καθ. Πυρινικής Φυσικής Γεώργιος Γραμματικάκης και την παρακολούθηση του έργου ανέλαβε ο τότε Αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Προσωπικού του Πανεπιστημίου Κρήτης, Αν. Καθηγητής Κλασσικής Αρχαιολογίας, Νικόλαος Φαράκλας.

Η γλύπτρια Ασπασία Παπαδοπεράκη εργάστηκε με τις προκαθορισμένες από το Πανεπιστήμιο Κρήτης παραστάσεις. Σαν πρότυπο είχε δοθεί στη γλύπτρια φωτοτυπία του μεταλλίου της Ευρώπης της Γόρτυνας του 450 – 420 π.χ. Από τη μία πλευρά η Ευρώπη σε δέντρο ελιάς- σύμβολο ειρήνης, και από την άλλη στεφάνι ελιάς και ανάμεσα του οι λέξεις «Πανεπιστήμιο Κρήτης» Η γλύπτρια συμφώνησε ότι, αφού μελετήσει το νόμισμα, θα κινούνταν σύγχρονα και προσωπικά για την κατασκευή του μεταλλίου του Πανεπιστημίου Κρήτης. Επακολούθησαν πολλές συζητήσεις και αρκετές επισκέψεις του Αντιπρύτανη κ. Ν. Φαράκλα στο εργαστήριο της κας Παπαδοπεράκη, έως ότου το μετάλλιο φτάσει στην τελική του μορφή.


Από το ιστορικό καλλιτεχνικής εργασίας της κας Παπαδοπεράκη:

 
«Έχοντας ως πρότυπο το νόμισμα της Ευρώπης της Γόρτυνας 450 – 420 π.χ., έκανα τις εξής βασικές παρατηρήσεις:


  1. Ότι δίδει την αίσθηση ότι το δέντρο που κάθεται μοιάζει με παλάμη. Μάλιστα μπορούμε να πούμε ότι διακρίνουμε αντίστοιχα αντίχειρα, δείκτη, μεσαίο, παρα-μεσαίο και μικρό δάκτυλο, τα πέντε «δάχτυλα» αντιστοιχούν με τα πέντε κλαδιά του δέντρου (5 ηπείρους;) και ότι το πλαίσιο του κορμού του δέντρου ακολουθεί την δομή μιας παλάμης: στο σάρκωμα στο μέρος του αντίχειρα κ.α. Μία παρατήρηση που ίσως αξίζει να δοθεί στους αρχαιολόγους.

  2. Πάνω από το κεφάλι της Ευρώπης, δημιουργείται με τα φύλλα του δένδρου, ένα στεφάνι.

  3. Από τον ομφαλό της Ευρώπης, ξεκινάει σπείρα, αρχή ζωής.

  4. Ότι το ένδυμά της, έχει μια πτυχολογία με τέτοια χαρακτηριστικά που μόνο σε σύγχρονους γλύπτες την βρίσκουμε, κυρίως στον Μούρ όταν «ντύνει» τις «φιγούρες οστά» κάτι που αξίζει ίσως να παρατηρήσει ένας μελετητής σύγχρονης τέχνης για να βρει τις καταβολές καλλιτεχνών.


Με τις βασικές τέσσερεις αυτές παρατηρήσεις, προχώρησα στην εκτέλεση του μεταλλίου του Πανεπιστημίου Κρήτης.
Βασικές μου αρχές η διάταξη του χώρου μέσα από εκείνες τις αξίες που η παρατήρηση και η άσκηση κέρδισε από την αρχαιότητα έως τους μοντέρνους καιρούς, όπως η αριθμητική τάξη, δυναμικές σχέσεις, σχέσεις αναλογιών, χρυσές τομές κ.α. Αυτά σε συνεργασία με την προσωπική μου φόρμα.

Η Ευρώπη στην Κρήτη και από εκεί η αρχή του πολιτισμού στην Ευρώπη! Η ζωή του πολιτισμού του ανθρώπου ξεκινάει από εκείνην και συμβολικά αναπτύσσεται σπείρα από τον ομφαλό της που περιέρχεται όλου του χώρου και την λέξη ΕΥΡΩΠΗ και επιστρέφει στην πίσω πλευρά του νομίσματος και αγκαλιάζει με στεφάνι το ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ και την Κρητική Θάλασσα. Το τόξο υποδηλώνει την ξανά-επιστροφή της σπείρας προς τα μπρος. Μια αέναη κίνηση ζωής – θανάτου – ζωής όπως συμβολίζουν από την αρχαιότητα αυτά τα σύμβολα. Η ελιά όπως είπαμε σύμβολο ειρήνης.
Τα πέντε κλαδιά ελιάς, πέντε ήπειροι, ειρηνικά συνδεδεμένοι με την μητέρα Ευρώπη.
Η σπείρα στο κέντρο της Ευρώπης, στον ομφαλό, θυμίζει σαλίγκαρο, σύμβολο ζωής και τροφής στον αρχαίο Κρητικό Πολιτισμό. Εξ’ αλλού πίσω η απόδειξη της σπείρας είναι σαν απόληξη γοργόνας.» 



Από τον Εσωτερικό κανονισμό: Έμβλημα - Σφραγίδα

 


  1. Το κατά τις διατάξεις του Π.Δ/τος 87/1973 και του Π.Δ/τος 296/1973 ιδρυθέν στην Κρήτη Πανεπιστήμιο, το οποίο φέρει τον τίτλο «Πανεπιστήμιο Κρήτης» με έδρα την πόλη του Ρεθύμνου, έχει ως έμβλημα το κλασικό νόμισμα της Γόρτυνας που παριστάνει την Ευρώπη σε στάση στοχασμού, καθισμένη ανάμεσα στα κλαδιά δένδρου, με τις εξής τροπο¬ποιήσεις: πάνω στο πεδίο αναγράφεται το όνομα «ΕΥΡΩΠΗ» και το δένδρο εικονίζεται ως ελιά.

  2. Η κυκλική σφραγίδα του Πανεπιστημίου Κρήτης έχει τις διαστάσεις και τα στοιχεία που προβλέπονται στο άρθρο 6 παρ. 3 του Ν. 48/1975 (Α' 108). Στο μεσαίο κύκλο ειδικό¬τερα αναγράφονται η ένδειξη ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ και στις σφραγίδες των Σχολών και των Τμημάτων επιπρό¬σθετα ο τίτλος της Σχολής ή του Τμήματος αντίστοιχα.